Afstellen van de derailleurs / versnelling

Je pakt je mountainbike uit de garage, rijdt het bos in en bij de eerste de beste afdaling haperen je versnellingen. Tijd om eens wat aandacht te besteden aan het afstellen van je versnellingen. Bij het afstellen van je versnellingen komt meer kijken dan alleen maar het afstellen van je derailleurs. Een handleiding voor het afstellen van je versnellingen...

Benodigd gereedschap

Om je versnellingen af te stellen heb je niet veel gereedschap nodig. Met een kruiskop schroevendraaier, een 5mm imbus sleutel en een tang ben je ruim voorzien.

Let op: We gaan er bij deze how-to wel van uit dat je onderdelen in goede conditie zijn en je ketting op de juiste lengte is.

Stap 1: De kabelspanning instellen

De eerste stap is om je kabelspanning correct in te stellen. Zet hiervoor je versnelling achter op het kleinste tandwiel. Voel vervolgens aan de kabel bij frame, indien er teveel speling in de kabel zit, draai je de kabel door middel van het kabelspannertje (3) op de derailleur, (of door de kabelspanner op je schakelaar op het stuur) strakker totdat de kabel zich lichtjes begint te spannen. Mocht je de spanning niet voldoende kunnen bijstellen  door het draaien aan de kabelspanner, dan zul je de kabel strakker op de derailleur moeten bevestigen. Draai hiervoor de imbus los bij de kabelbevestiging op je derailleur en trek met een tangetje de kabel voorzichtig aan tot bijna alle speling eruit is. Hou altijd een beetje speling, zodat je doormiddel van de kabelspanner je derailleur kunt finetunen. 

We komen verderop nog terug op het afstellen van je kabelspanning. 

LET OP: Mocht je een zgn. 'Rapid Rise' XTR of XT derailleur (gebruikt bij de Dual Control shifters) hebben, dan begin je op het grootste tandwiel. De kabel is in deze stand ontspannen...

Na het instellen van de kabelspanning leg je de ketting vooraan op het middelste blad. Begin allereerst met het afstellen van je achterderailleur, hierna stel je je voorderailleur af. De procedure is precies hetzelfde.

Stap 2: Het minimum van de derailleur instellen

Zet de achterderailleur op het kleinste tandwiel. Gaat de ketting niet op het kleinste tandwiel (let erop dat je je kabel spanning niet te strak hebt gezet allereerst) dan moet je het minimum van je derailleur bijstellen. Met schroef 1 stel je dit in. Draai de schroef naar buiten, terwijl je je trappers langzaam ronddraait. Zodra de ketting naar het kleinste tandwiel springt en niet meer hapert, staat je minimum goed ingesteld. Draai de schroef niet verder uit dan nodig - mogelijk kan je ketting dan tussen je frame en de cassette belanden. Controleer de werking altijd een tweede keer.

Stap 3: Het maximum van de derailleur instellen

Schakel op naar Zet de derailleur nu op het grootste tandwiel van je cassette. Ga te werk precies zoals bij stap 2. Schroef 2 dient om het maximum in te stellen. Let er bij het instellen van het maximum op dat je derailleur niet te ver kan doorschieten - de ketting kan dan naast de cassette vallen - of erger - je derailleur in je spaken. 

Ga na het instellen van het minimum en maximum bereik na of de schakelwerking soepel verloopt bij alle versnellingen. Door middel van het bijstellen van de kabelspanning kan je dit finetunen. Gebruik hiervoor de kabelspan schroefjes op je derailleur en je shifter. Doorloop het volle bereik van je cassette en test ook zeker fietsend alles even uit. 

Raakt het bovenste derailleurwieltje tegen het grootste tandwiel, draai dan de stelschroef (A) bij de achterpat aan, totdat de afstand van de derailleur tot de cassette voldoende is.

Stap 4: De voorderailleur instellen

Je gaat bij de voorderailleur precies hetzelfde te werk als bij de achterderailleur. Met behulp van schroef 1 stel je het minimum (kleine blad) in, met behulp van schroef 2 het maximum. Controleer na afloop de schakelwerking... Doorloop alle mogelijke combinaties om te controleren of alles correct staat afgesteld.

Let op: Vooral met combinaties met een extreem groot bereik (voor 22-46 en achter 11-34) is het vrijwel onmogelijk om de ketting in de 'extremen' zonder aanlopen te laten lopen.

Nog steeds niet goed?

1. Controleer of je ketting, cassette of voorbladen zijn versleten. Let erop dat je ketting inslijt op je tandwielen - vervang deze dus op tijd.
2. Controleer de staat van je kabels. Versleten kabels zullen speling opleveren en ervoor zorgen dat het schakelen problematisch is - en blijft. 
3. Controleer de staat van je shifters. Indien hier speling in zit, vervangen.
4. Is je derailleur / derailleurpad recht? Een derailleurpad kan je makkelijk vervangen. Een kromme derailleur kan je voorzichtig buigen, maar veelal zal je hem dan moeten vervangen.