Vroeger was het simpel, je had een binnenband en een buitenband. Tegenwoordig is er meer keus. Naast de traditionele binnen- en buitenband combinatie, vind je tegenwoordig ook tubeless systemen, tubeless gemaakte systemen en de zogenaamde tubes terug op mountainbikes. Aan ieder systeem kleven voor- en nadelen. We zetten alles even op een rijtje...
De traditionele binnen- en buitenband
Deze combinatie wordt nog steeds het meest gebruikt. Er is een grote keus beschikbaar aan buitenbanden, van lichtgewicht tot zware "lekbestendige". Ook binnenbanden zijn er in alle soorten en maten.
Tubeless (UST)
De Franse velg fabrikant Mavic ontwikkelde al in 1999 de UST (Universal System Tubeless) standaard. Dit moest de veel voorkomende stootlekken, waarbij de binnenband tussen de buitenband en de velg komt, voorkomen. Hierdoor is het mogelijk om met een lagere bandendruk te rijden, wat de rolweerstand in het terrein, en de grip, ten goede komt.
Tubeless velgen verschillen van normale velgen. De velgen zijn luchtdicht; dit kan bereikt worden middels specifieke velgen zonder spaakgaten aan de binnenkant, of door het plaatsen van een speciale velgtape.
UST buitenbanden hebben een stuggere bandwand, een UST rand die in de velgrand grijpt en zijn voorzien van een luchtdichte laag aan de binnenkant. Dit zorgt ervoor dat een gemiddelde UST buitenband circa 200 gram zwaarder is dan de niet-UST versie.
Voordelen:
- Geen stootlekken meer
- Minder lekken algemeen
- Lagere rolweerstand
- Lekken kunnen, bij gebruik van latex substanties, gedicht worden tijdens het rijden
- Groter comfort
Nadelen:
- UST banden kunnen zeer lastig te monteren en verwijderen zijn
- UST buitenbanden zijn duur
- Ruimschoots zwaarder dan de traditionele opties
Tubeless - gemaakt, oftewel do it yourself
Het grote nadeel van tubeless, althans in de visie van velen, was het gewicht. Vandaag de dag wordt er vol ingezet op het tubeless maken van zowel velgen als gewone buitenbanden. Er zijn speciale velgtapes op de markt die standaard velgen luchtdicht maken (met bijbehorend ventiel) en latex oplossingen maken de buitenband luchtdicht.
Dit kan met vrijwel alle banden en velgen, maar er kleeft een risico hieraan; de band loopt sneller van de velg af. Vandaar dat de meeste velgen tegenwoordig worden gemaakt MET UST randen. Daarnaast hebben banden fabrikanten banden op de markt die weliswaar niet UST tubeless zijn, maar wel over de passende rand beschikken en zodoende niet zo snel van de velg lopen. Ook bij deze banden moet je dus een latex substantie gebruiken om je banden luchtdicht te krijgen.
Voordelen:
- Laag gewicht, beste van twee werelden
- Tubeless maken van banden kan een lastige klus zijn
- Lagere rolweerstand
- Lagere druk mogelijk
- Minder lek
- Eenvoudig binnenband plaatsen indien je lek rijdt
- Groter comfort
Nadelen:
- Niet iedere band kan even goed tubeless gemaakt worden
- Latex is vrij prijzig en droogt na verloop van tijd uit
- Banden rollen sneller van de velg
Tubes - lijmen maar
Overgewaaid uit het wielrennen en de cyclocross. Tubes zijn in feite buitenbanden waarin een (aangepaste) binnenband is gelijmd. Dit geheel wordt vervolgens weer in de velg bevestigd. Tube velgen kunnen lichter worden gemaakt door het ontbreken van de velgrand.
De gewichtsrace heeft ervoor gezorgd dat de tube inmiddels ook bij het mountainbiken veel gebruikt wordt. Het gewichtsverschil met de eerder genoemde "self made" tubeless systemen is echter minimaal.
Voordelen
- Laag gewicht
- Lagere rolweerstand
- Minder snel lek tov binnen- buitenband combi
Nadelen
- Duur
- Veel gedoe om banden te prepareren of te wisselen
- Lekken onderweg dichten is geen optie
Concluderend
Welk systeem het beste is hangt volledig af van je eigen rijden. Tubes zijn alleen voor wedstrijdrijders weggelegd en zelfs dan zetten wij vraagtekens bij deze keus. Aan tubeless kleven nog steeds twee grote nadelen, zijnde prijs en gewicht. Toch is een tubeless band (en dus ook velg) de beste keus als je op terrein rijdt waar je veel lek kan rijden. Denk aan marathons. Fabrikanten brengen meer en meer lichte tubeless banden op de markt, waardoor ook de gewichtsfactor steeds minder een rol speelt.
Het tubeless maken van je wielen is een goede optie. Kies voor een goede velg, al dan niet volledig UST, dan wel met UST randen. Zo kan je normale banden gebruiken, die lichter en goedkoper zijn. De latex zorgt er voor dat de meeste lekken ook nog eens gedicht worden, tijdens het rijden en vaak zonder dat je het merkt. Het zal even wennen zijn om deze in eerste instantie gemonteerd te krijgen (een compressor scheelt veel werk hier), maar het is de moeite waard. Je zal merken dat je aanzienlijk minder lek rijdt, terwijl je makkelijk een binnenbandje erin legt op het moment dat het lek echt hopeloos is.
Ook bij 4x en downhill worden tubeless banden steeds meer gebruikt. In beide disciplines is het gebruik van standaard banden met latex substantie echter af te raden - de versterkte bandwanden zijn een must in deze disciplines.